Op elke fondspagina staat een van twee labels onder Toezicht. Wat is het verschil, en wat betekent het voor u als belegger?
Op elke fondspagina van Fondskompas staat onder Toezicht de status van de beheerder vermeld. Voor vrijwel alle fondsen zijn de mogelijkheden er twee: AIFMD-vergunningAIFMD-vergunningVolledige vergunning onder de Alternative Investment Fund Managers Directive. Verplicht voor beheerders met meer dan €100M AUM (of €500M zonder leverage). Strengste regime. of AIFMD-registratie onder het light-regime. Het verschil is groter dan het lijkt.
De wettelijke achtergrond
AIFMD staat voor Alternative Investment Fund Managers Directive, een Europese richtlijn die in 2013 alle beheerders van niet-beursgenoteerde fondsen onder toezicht plaatste. In Nederland is de richtlijn geïmplementeerd in de Wet op het financieel toezichtWftWet op het financieel toezicht. Het Nederlandse wettelijke kader voor financieel toezicht, waaronder regels voor prospectussen en de €100k-vrijstelling. (Wft). Voor het toezicht maakt de wet onderscheid tussen twee categorieën beheerders, gebaseerd op de omvang van het beheerde vermogen.
Het volledige regime — AIFMD-vergunning. Verplicht voor beheerders van:
- Open-endOpen-endFonds neemt doorlopend nieuw kapitaal aan en kent geen vaste einddatum. Uittreden meestal mogelijk op vaste momenten, vaak met opzegtermijn. fondsen met meer dan €100 miljoen onder beheer.
- Closed-endClosed-endFonds met vaste looptijd en gesloten kapitaalstructuur. Uittreden tussentijds doorgaans alleen via een secundaire markt. fondsen zonder leverageBankfinancieringMate waarin het fonds gebruik maakt van vreemd vermogen naast inleg van beleggers. Vergroot zowel rendement als risico. met meer dan €500 miljoen onder beheer en een lock-up van meer dan 5 jaar.
Het light-regime — AIFMD-registratie. Beschikbaar voor beheerders onder die drempels. Zij hoeven slechts geregistreerd te zijn bij de AFMAFMAutoriteit Financiële Markten. Houdt toezicht op gedragsregels en informatievoorziening in de Nederlandse financiële sector. Zie de Wft voor de wettelijke grondslag.; ze hebben geen volledige Wft-vergunning.
Wat het verschil betekent in praktijk
Een AIFMD-vergunning brengt doorlopend toezicht met zich mee; een AIFMD-light registratie alleen een melding. Naast elkaar:
| Eis | AIFMD-vergunning | AIFMD-light |
|---|---|---|
| Kapitaal | Minimum kernkapitaal + bijkomend kapitaal naar beheerd vermogen | Geen kapitaaleisen |
| Governance | Geschiktheidstoetsing bestuurders, bezoldigingsbeleid, risicokader, compliance-functie | Geen aparte vereisten |
| BewaarderBewaarderOnafhankelijke partij die de activa van het fonds bewaart en transacties op kasstroomniveau controleert. Onder AIFMD-vergunning verplicht; onder light-regime niet altijd. | Verplicht — onafhankelijke depotbank houdt activa en controleert transacties | Niet verplicht |
| Rapportage AFM | Periodiek over portefeuille, leverage, liquiditeit, blootstellingen | Op hoofdlijnen |
| Externe audit | Verplichte controle door accountant | Niet verplicht |
Voor de belegger betekent het verschil: bij een AIFMD-vergunde beheerder is er een derde partij (de bewaarder) die uw inleg bewaakt en transacties controleert. Bij een light-beheerder rust dat geheel op de organisatie zelf.
Wat het niet betekent
Drie misverstanden die regelmatig terugkeren:
“Een AIFMD-vergunning is een kwaliteitsstempel op het fonds.” Nee. AIFMD-toezicht ziet op de beheerder als organisatie — niet op de individuele fondsaanbieding. Een goedgekeurde beheerder mag fondsen aanbieden onder de vrijstelling€100k-vrijstellingVrijstelling van prospectus- en vergunningplicht voor aanbiedingen vanaf €100.000 per belegger. De aanbieding zelf valt niet onder AFM-toezicht; de beheerder kan dat wel zijn (AIFMD). die zelf niet door de AFM zijn beoordeeld.
“AIFMD-light is een second-class aanbieder.” Niet noodzakelijk. Veel hoogwaardige Nederlandse boutique-aanbieders zitten bewust onder de drempel om operationeel wendbaar te blijven. AIFMD-light is een omvang-vraag, geen kwaliteitsvraag.
“De AFM controleert mijn inleg.” Dat doet zij niet. De bewaarder doet dat bij vergunninghouders. Bij light-beheerders doet niemand het — uw inleg loopt direct naar de fondsstructuur die de beheerder heeft opgezet.
Hoe AIFMD-status op de fondspagina staat
Onder Beheerder staat één van twee labels:
- AIFMD-vergunning — met AFM-registratienummer, doorklikbaar naar het AFM-register.
- AIFMD-light registratie — met AFM-registratienummer.
Beide zijn bonafide. Voor uw eigen risico-afweging is het echter relevant te weten welke u kiest: een AIFMD-vergunning brengt extra structurele waarborgen die bij faillissement of operationele problemen het verschil kunnen maken.
Relevante vragen voor de aanbieder
Wanneer een fonds dat u overweegt onder AIFMD-light valt:
- Wie houdt de activa van het fonds, en hoe is vermogensscheidingVermogensscheidingActiva van het fonds staan juridisch los van het vermogen van de beheerder. Bij faillissement van de beheerder blijven de fondsactiva intact. van de beheerder zelf gewaarborgd?
- Wie controleert de transacties — heeft het fonds vrijwillig een onafhankelijke administratie?
- Hoe gaat de aanbieder om met geschillen of operationele storingen — is er een formeel klachten- en correctiebeleid?
Een aanbieder die deze vragen serieus beantwoordt, doet zijn werk. Een aanbieder die ze ontwijkt, geeft u relevante informatie over zijn werkwijze.
Dit artikel is bedoeld als algemene uitleg en niet als persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen in alternatieve fondsen kent een aanzienlijk risico op verlies van inleg. Lees vóór een eventuele inschrijving altijd het prospectus of informatiememorandum van de aanbieder.
Een term tegengekomen die niet helemaal duidelijk is? Hover op de onderlijnde woorden voor een korte uitleg, of bekijk de complete begrippenlijst.
